صحيح است ، اگر چه بچهء مميز مستقل در تصرّف باشد . . [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام : گلپايگانى و صافى نيست ] ( 4 ) گلپايگانى ، صافى : امّا اگر طفل ( صافى : اگر چه مميز هم نباشد ) . . نورى : اگر طفل ، وكيل در اجراى صيغه معامله يا . . ( 5 ) سيستانى : اگر چه مميّز نباشد ، معامله صحيح است ، چون واقعاً دو نفر بالغ با يكديگر معامله كرده‌اند . ( 6 ) خوئى ، تبريزى : اگر چه مميز نباشد . . ( 7 ) خوئى ، تبريزى : يا اطمينان . . ( 8 ) گلپايگانى ، صافى : يا آن كه صاحب پول يا جنس اذن داده باشند كه آن را به بچه بدهد تا به او برساند . مكارم : مسأله معامله با بچهء نابالغ باطل است حتى اگر ولىّ به او اجازه داده باشد ، مگر اين كه طرف معامله ولىّ طفل باشد و طفل وسيلهء رساندن پول به فروشنده يا جنس به خريدار است ؛ در اين صورت اشكال ندارد امّا بايد خريدار و فروشنده يقين داشته باشند كه بچه جنس يا پول را به صاحب آن مىرساند . بهجت : مسأله اگر بچهء نابالغ چيزى را با اجازهء پدر يا جدّ پدرى خود بخرد يا بفروشد ، در صورتى كه بتواند معامله كند ، بنا بر اظهر صحيح است ولى اگر نمىتواند انشاء معامله نمايد و يا قبلًا نمىتوانسته ولى حالا شك داريم كه مىتواند انشاء معامله كند يا نه ، اگر چه با اجازه ولىّ باشد معامله‌اش صحيح نيست . خريد و فروش و معاملهء طفل غير مميّز ، ديوانه ، مست ، غافل ، بيهوش و كسى كه از روى شوخى و بدون قصد جدّى معامله مىكند باطل است . زنجانى : مسأله معامله با بچه نابالغ كه مستقل در معامله باشد ، در مال خود باطل است ، امّا اگر معامله با ولىّ باشد و بچه نابالغ مميز فقط صيغه معامله را جارى سازد يا بچه مميز مال ديگرى را با اجازه وى معامله كند صحيح است . مسأله 2083 اگر از بچهء نا بالغ چيزى بخرد ( 1 ) يا چيزى به او بفروشد بايد جنس يا پولى را كه از او گرفته به صاحب آن بدهد ، يا از صاحبش رضايت بخواهد . و اگر صاحب آن را نمىشناسد و براى شناختن او هم وسيله‌اى ندارد ، بايد چيزى را كه از بچه گرفته از طرف صاحب آن ، مظالم بدهد ( 2 ) ولى اگر چيزى را كه گرفته مال خود صغير باشد بايد به وليّش برساند و اگر او را پيدا نكرد به حاكم شرع بدهد ( 3 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) زنجانى : در مواردى كه معامله باطل است چيزى بخرد . . ( 2 ) گلپايگانى ، صافى : و احتياط آن است كه از حاكم شرع هم اذن بگيرد و اگر پول يا جنس ، مال خود بچه باشد بايد به ولىّ او برساند يا از ولىّ او اذن بگيرد و اگر او را پيدا نكرد به حاكم شرع بدهد . نورى : از طرف صاحب آن ، صدقه بدهد . . زنجانى : بايد چيزى را كه از بچه گرفته ، با اجازهء حاكم شرع صدقه بدهد . ( 3 ) فاضل : به مجتهد جامع الشرائط بدهد . خوئى ، تبريزى : مسأله اگر از بچهء نابالغ در صورتى كه معامله با آن صحيح نيست چيزى